Tác động của ghế đến vùng cổ – gáy – vai trong công việc hằng ngày

Tác động của ghế đến vùng cổ – gáy – vai trong công việc hằng ngày

Giới thiệu

Trong môi trường làm việc văn phòng hiện đại, nơi mà nhiều người dành từ 6 đến 10 giờ mỗi ngày ngồi trước bàn làm việc, các vấn đề sức khỏe liên quan đến vùng cổ, gáy và vai ngày càng trở nên phổ biến. Đau mỏi cổ, gáy và vai không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống. Một trong những yếu tố chính góp phần vào các vấn đề này là ghế ngồi, đặc biệt là ghế không được thiết kế phù hợp theo nguyên tắc công thái học (ergonomics). Ghế không có tựa lưng phù hợp, thiếu khả năng điều chỉnh hoặc không hỗ trợ tư thế đúng có thể gây áp lực lên vùng cổ, gáy và vai, dẫn đến căng cơ, đau nhức và các vấn đề sức khỏe lâu dài. Bài viết này sẽ phân tích tác động của ghế đến vùng cổ, gáy và vai trong công việc hằng ngày, lợi ích của ghế công thái học, và cung cấp các mẹo để chọn và sử dụng ghế nhằm giảm thiểu các vấn đề sức khỏe và nâng cao sự thoải mái.

Vùng cổ – gáy – vai và tầm quan trọng trong công việc hằng ngày

Cấu trúc và chức năng của vùng cổ – gáy – vai

Vùng cổ, gáy và vai bao gồm các cơ, xương, dây chằng và dây thần kinh phức tạp, chịu trách nhiệm hỗ trợ đầu, cho phép chuyển động linh hoạt và kết nối với cột sống. Cụ thể:
Cổ (vùng cổ tử cung): Gồm 7 đốt sống cổ (C1-C7), hỗ trợ đầu và cho phép xoay, cúi, ngửa.
Gáy: Khu vực nối giữa cổ và vai, nơi tập trung nhiều cơ quan trọng như cơ thang (trapezius) và cơ nâng vai (levator scapulae).
Vai: Bao gồm khớp vai, cơ delta và các cơ xung quanh, chịu trách nhiệm cho chuyển động cánh tay.

Trong công việc văn phòng, vùng cổ, gáy và vai thường xuyên chịu áp lực do các tác vụ như gõ phím, sử dụng chuột, hoặc nhìn vào màn hình máy tính. Tư thế ngồi sai hoặc ghế không phù hợp có thể làm tăng căng thẳng lên các khu vực này, dẫn đến đau mỏi và các vấn đề sức khỏe.

Tầm quan trọng của vùng cổ – gáy – vai

Vùng cổ, gáy và vai đóng vai trò quan trọng trong:
Hỗ trợ tư thế: Giúp duy trì vị trí đầu và thân trên, ảnh hưởng đến tư thế tổng thể.
Khả năng tập trung: Đau mỏi cổ, gáy và vai có thể làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc.
Sức khỏe tinh thần: Đau nhức kéo dài có thể gây căng thẳng, cáu gắt và giảm chất lượng cuộc sống.

Theo Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ, khoảng 70% dân văn phòng trải qua đau mỏi cổ, gáy hoặc vai ít nhất một lần trong năm, với ghế không phù hợp là một trong những nguyên nhân chính.

Tác động của ghế không phù hợp đến vùng cổ – gáy – vai

Ghế không phù hợp là gì?

Ghế không phù hợp thường thiếu các đặc điểm công thái học cần thiết để hỗ trợ cơ thể, bao gồm:
Thiếu tựa lưng hỗ trợ vùng thắt lưng: Không ôm sát đường cong tự nhiên của cột sống, gây áp lực lên lưng dưới và gián tiếp ảnh hưởng đến cổ, gáy.
Không có tựa đầu hoặc tựa tay điều chỉnh: Thiếu hỗ trợ cho cổ và vai, buộc các cơ ở khu vực này làm việc quá mức.
Không điều chỉnh được độ cao hoặc góc ngả: Khiến người dùng ngồi sai tư thế, như cúi đầu hoặc gù lưng.
Vật liệu cứng hoặc không thoáng khí: Gây khó chịu và áp lực lên các điểm tiếp xúc, làm tăng căng cơ.

Tác động cụ thể đến vùng cổ – gáy – vai

Tăng căng cơ cổ và vai
Ghế không có tựa lưng hỗ trợ vùng thắt lưng hoặc tựa đầu khiến người dùng có xu hướng cúi đầu về phía trước (forward head posture) để nhìn màn hình hoặc tài liệu. Tư thế này làm căng cơ cổ, đặc biệt là cơ thang và cơ nâng vai, dẫn đến đau mỏi. Theo một nghiên cứu từ Đại học Queensland, tư thế cúi đầu kéo dài có thể làm tăng căng cơ cổ lên đến 30%.

Gây áp lực lên cột sống cổ
Khi ghế không hỗ trợ vùng thắt lưng, cột sống mất đường cong tự nhiên, khiến vùng cổ tử cung phải bù đắp bằng cách ngửa hoặc cúi quá mức. Điều này gây áp lực lên đĩa đệm cổ, dẫn đến đau nhức và cứng cổ.

Tăng căng thẳng lên cơ vai
Ghế không có tựa tay điều chỉnh buộc người dùng giữ cánh tay lơ lửng khi gõ phím hoặc sử dụng chuột, làm tăng căng thẳng lên cơ vai và cơ thang. Theo một nghiên cứu từ Đại học Stanford, thiếu hỗ trợ cánh tay có thể làm tăng nguy cơ đau vai lên đến 25%.

Gây đau gáy do tư thế sai lệch
Ghế không có tựa đầu hoặc tựa lưng phù hợp khiến người dùng ngồi gù hoặc nghiêng người, gây áp lực lên vùng gáy. Điều này làm căng cơ gáy, dẫn đến đau nhức và cảm giác nặng nề.

Giảm tuần hoàn máu
Ghế không phù hợp, như ghế quá thấp hoặc quá cứng, có thể gây áp lực lên hông và đùi, cản trở tuần hoàn máu đến vùng cổ và vai. Tuần hoàn máu kém làm giảm cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cho cơ bắp, khiến chúng dễ bị căng và đau.

Hệ quả lâu dài

Đau mỏi mãn tính: Căng cơ kéo dài có thể dẫn đến đau cổ, gáy và vai mãn tính, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Hội chứng ống cổ tay: Tư thế sai do ghế không phù hợp có thể gây áp lực lên dây thần kinh ở cổ và vai, góp phần vào hội chứng này.
Thoái hóa cột sống cổ: Áp lực liên tục lên đĩa đệm cổ có thể dẫn đến thoái hóa sớm, gây đau và hạn chế chuyển động.
Tác động đến tâm trạng: Đau nhức và khó chịu có thể làm tăng căng thẳng, cáu gắt và giảm hiệu suất làm việc, theo Tạp chí Tâm lý học Ứng dụng.

Ví dụ, một n

Độ ghế văn phòng phù hợp: Tựa lưng nên ôm sát đường cong tự nhiên của cột sống, đặc biệt là vùng thắt lưng, để giảm áp lực lên cổ.
Khả năng điều chỉnh: Tựa lưng có thể điều chỉnh độ cao hoặc độ cong để phù hợp với cơ thể người dùng.
Vật lliệu thoáng khí: Chọn tựa lưng làm từ lưới hoặc vải thoáng khí để giảm tích tụ nhiệt.
sự thoải mái. Các tính năng như tựa lưng hỗ trợ vùng thắt lưng, tựa đầu điều chỉnh và tựa tay linh hoạt mang lại nhiều lợi ích:
Hỗ trợ tư thế đúng
Tựa lưng ôm sát đường cong tự nhiên của cột sống và tựa đầu điều chỉnh giúp giữ đầu và cổ ở vị trí trung lập, giảm căng cơ cổ và vai.

Giảm căng thẳng cơ bắp
Tựa tay điều chỉnh hỗ trợ cánh tay, giảm áp lực lên cơ vai và cơ thang. Tựa lưng đàn hồi phân bổ trọng lượng đều, giảm căng cơ gáy.

Cải thiện tuần hoàn máu
Đệm ngồi cong và độ cao ghế phù hợp giảm áp lực lên hông và đùi, cải thiện lưu thông máu đến vùng cổ và vai, giúp cơ bắp khỏe mạnh hơn.

Khuyến khích vận động nhẹ
Ghế có khả năng xoay, ngả lưng và bánh xe chất lượng cao khuyến khích người dùng thay đổi tư thế, giảm thời gian ngồi tĩnh và căng cơ.

Tăng sự thoải mái và hiệu suất làm việc
Ghế công thái học giúp giảm đau nhức, tăng sự thoải mái, từ đó cải thiện khả năng tập trung và hiệu suất. Theo một nghiên cứu từ Đại học Auckland, ghế công thái học có thể giảm đau mỏi cổ và vai lên đến 40%.

Ví dụ, một nhân viên sử dụng ghế công thái học với tựa đầu và tựa tay điều chỉnh có thể duy trì tư thế thẳng lưng, giảm căng cơ vai và cổ, từ đó làm việc hiệu quả hơn mà không bị đau nhức.

Mẹo chọn ghế để bảo vệ vùng cổ – gáy – vai

1. Chọn ghế có tựa lưng hỗ trợ vùng thắt lưng

Độ cong phù hợp: Tựa lưng nên ôm sát đường cong tự nhiên của cột sống, đặc biệt là vùng thắt lưng, để giảm áp lực lên cổ.
Khả năng điều chỉnh: Tựa lưng có thể điều chỉnh độ cao hoặc độ cong để phù hợp với cơ thể người dùng.
Vật lliệu thoáng khí: Chọn tựa lưng làm từ lưới hoặc vải thoáng khí để giảm tích tụ nhiệt.

»»» Bạn đang đọc: Tác động của ghế đến vùng cổ – gáy – vai trong công việc hằng ngày

2. Ưu tiên ghế có tựa đầu điều chỉnh

Hỗ trợ cổ: Tựa đầu nên điều chỉnh được độ cao và góc để giữ đầu ở vị trí trung lập, giảm căng cơ cổ.
Đệm êm ái: Tựa đầu nên có đệm mềm để tăng sự thoải mái khi tựa lâu.

3. Chọn ghế có tựa tay điều chỉnh

Hỗ trợ cánh tay: Tựa tay có thể điều chỉnh độ cao và góc, đảm bảo khuỷu tay tạo góc 90 độ khi gõ phím.
Đệm tựa tay thoải mái: Tựa tay nên được đệm êm ái để giảm áp lực lên cánh tay và vai.

»»» Xem thêm bài viết: Ghế quá cứng – nguyên nhân gây co cứng mạch máu vùng mông

4. Chọn đệm ngồi cong và đàn hồi

Thiết kế cong nhẹ: Đệm ngồi cong giúp định vị xương chậu đúng cách, hỗ trợ cột sống và gián tiếp giảm áp lực lên cổ, gáy.
Vật liệu đàn hồi: Chọn đệm làm từ bọt biển nhớ hoặc gel để phân bổ trọng lượng đều.

5. Đảm bảo khả năng điều chỉnh

Độ cao ghế: Đảm bảo chân chạm đất phẳng hoặc được hỗ trợ bởi gác chân.
Góc ngả lưng: Cho phép ngả lưng từ 100-110 độ để thư giãn.
Bánh xe chất lượng: Nếu là ghế xoay, đảm bảo di chuyển mượt mà để khuyến khích vận động nhẹ.

6. Thử ghế trước khi mua

Hãy thử ngồi trên ghế trong ít nhất 10-15 phút để đánh giá mức độ hỗ trợ vùng thắt lưng, cổ và vai, cũng như sự thoải mái tổng thể.

Sử dụng ghế hiệu quả để bảo vệ vùng cổ – gáy – vai

1. Điều chỉnh tư thế ngồi đúng

Giữ lưng thẳng: Tựa lưng hoàn toàn vào ghế, đảm bảo vùng thắt lưng được hỗ trợ.
Đầu ở vị trí trung lập: Sử dụng tựa đầu để giữ cổ thẳng, tránh cúi hoặc ngửa quá mức.
Chân chạm đất: Điều chỉnh ghế sao cho chân phẳng trên sàn hoặc sử dụng gác chân.

2. Tận dụng các tính năng của ghế

Sử dụng cơ chế ngả lưng để thư giãn hoặc thay đổi tư thế.
Xoay ghế hoặc di chuyển nhẹ để kích thích tuần hoàn máu và giảm căng cơ.

3. Tích hợp vận động định kỳ

Thực hiện quy tắc 20-20-20: Cứ sau 20 phút, đứng dậy, di chuyển trong 20 giây, và nhìn xa 20 feet (khoảng 6 mét).
Tập các bài tập nhẹ: Xoay cổ, kéo giãn cơ vai hoặc đi bộ ngắn để giảm căng cơ.

4. Sử dụng bàn đứng

Bàn đứng (standing desk) giúp xen kẽ giữa tư thế ngồi và đứng, giảm áp lực lên cổ, gáy và vai.

5. Kiểm tra môi trường làm việc

Đảm bảo màn hình máy tính ngang tầm mắt, cách 50-70 cm, để tránh cúi hoặc ngửa cổ quá mức.

Kết luận

Ghế ngồi có tác động đáng kể đến vùng cổ, gáy và vai trong công việc hằng ngày. Ghế không có tựa lưng, tựa đầu hoặc tựa tay phù hợp thường khiến người dùng ngồi sai tư thế, dẫn đến căng cơ, đau nhức và các vấn đề sức khỏe lâu dài. Ngược lại, ghế công thái học với các tính năng như tựa lưng hỗ trợ vùng thắt lưng, tựa đầu điều chỉnh và tựa tay linh hoạt giúp giảm căng cơ, cải thiện tuần hoàn máu và tăng sự thoải mái. Bằng cách chọn ghế phù hợp và kết hợp với các thói quen làm việc lành mạnh, dân văn phòng có thể bảo vệ vùng cổ, gáy và vai, đồng thời nâng cao hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống. Trong bối cảnh công việc văn phòng ngày càng phổ biến, đầu tư vào một chiếc ghế tốt là một bước đi thiết yếu để duy trì sức khỏe lâu dài.