Nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay khi ghế không hỗ trợ tay đúng cách

Nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay khi ghế không hỗ trợ tay đúng cách

1. Giới thiệu – Vì sao ghế ảnh hưởng đến cổ tay?

Hội chứng ống cổ tay (Carpal Tunnel Syndrome) là bệnh lý phổ biến, đặc biệt với dân văn phòng phải sử dụng máy tính nhiều. Phần lớn mọi người chỉ tập trung vào tư thế ngồi và cột sống mà quên mất một phần quan trọng khác: tựa tay ghế. Khi tựa tay ghế không phù hợp, hoặc ghế không có tay vịn, cánh tay và cổ tay phải gồng giữ trong tư thế không tự nhiên, kéo dài sẽ gây chèn ép ống cổ tay — nơi tập trung dây thần kinh giữa (median nerve). Hệ quả là tê bì, đau, yếu cơ và suy giảm chức năng cổ tay.

»»» Bạn đang đọc: Nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay khi ghế không hỗ trợ tay đúng cách

2. Giải phẫu ống cổ tay – tại sao dễ bị tổn thương

Ống cổ tay là một đường hẹp cấu trúc giữa xương cổ tay và dây chằng ngang (transverse carpal ligament). Bên trong có:

Dây thần kinh giữa – truyền cảm giác và vận động đến ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa.

Gân gấp ngón tay (flexor tendons).

Nếu cổ tay bị gấp hoặc uốn lệch trong thời gian dài, áp lực tăng trong ống cổ tay sẽ làm dây thần kinh giữa bị chèn, dẫn đến triệu chứng:

Tê bì ngón tay

Yếu lực cầm nắm

Đau lan lên cẳng tay, khuỷu tay hoặc cả vai

3. Cơ chế gây hội chứng từ việc ghế không hỗ trợ tay đúng cách

3.1 Không có vịn tay hoặc tay vịn quá thấp

Khi không có điểm tựa liền mạch cho cánh tay:

Vai và cổ dễ bị nâng lên vô thức, tạo tư thế gồng.

Khi gõ phím hoặc dùng chuột, cổ tay thường bị gập lên quá mức để tiếp cận bàn phím, đặc biệt khi ghế thấp hoặc không có tay vịn.

Tư thế này đẩy cổ tay vào trạng thái uốn trái/phải hoặc gập xuống, tăng áp trong ống cổ tay, khiến dây thần kinh bị tổn thương.

3.2 Tay vịn cao hoặc quá gần

Khi tựa tay ghế ở vị trí quá cao hoặc quá gần khung làm việc, người dùng buộc:

Phải nhấc vai lên để đặt tay lên vịn hoặc bàn phím.

Khuỷu tay bị gấp quá mức, gây căng cơ vai và cẳng tay.

Cổ tay ở vị trí đầu bàn phím, không còn giữ được sự thẳng tự nhiên như khi nghỉ ngơi.

Sự gập khuỷu tay này làm chèn ép gân và thần kinh, gây tăng áp lực lên cổ tay khi thao tác.

3.3 Ghế cố định không khuyến khích di chuyển cánh tay

Một số ghế không có tay vịn, không linh hoạt di chuyển, khiến người dùng:

Duy trì tư thế cố định, thiếu nghỉ ngơi cho tay.

Phải tự cân bằng cổ tay bằng cơ vai và gáy, gây căng lâu dài.

Không chuyển trọng lượng tay sang ghế, khiến cổ tay chịu toàn bộ lực khi làm việc.

»»» Xem thêm bài viết: Ghế giúp giảm co cứng cơ bắp và thư giãn thần kinh

4. Triệu chứng và dấu hiệu cảnh báo hội chứng ống cổ tay

Tê bì, châm chích ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa – đặc biệt khi đánh máy hoặc cầm điện thoại.

Yếu lực cầm nắm: khó mở nắm tay, rơi đồ, mất lực giữa ngón ngón cái – trỏ.

Đau buốt, lan lên cẳng tay hoặc vai sau khi làm việc lâu.

Khó ngủ: cổ tay thường tê hoặc đau khi nằm, thức dậy khó chịu.

Vận động khó khăn: khó xoay cổ tay, mở nắm tay, đau khi quay đồng hồ…

Nếu có 2 hoặc nhiều dấu hiệu cùng lúc kéo dài vài tuần, cần xem xét ghế và tư thế làm việc.

5. Làm thế nào ghế điều chỉnh đúng giúp phòng tránh hội chứng?

5.1 Tựa tay có thể điều chỉnh độ cao

Tựa tay ghế phù hợp giúp cánh tay được nâng đỡ tự nhiên khi nghỉ hay làm việc. Khi tay được đặt lên tựa:

Vai được thư giãn, không bị nâng bất thường.

Khuỷu tay tạo góc khoảng 90° – góc trung tính ít gây áp lực cho cổ tay.

Cổ tay có thể thẳng khi gõ mà không bị uốn lên hay xuống.

5.2 Tựa tay có thể điều chỉnh chiều ngang

Khoảng cách giữa tay vịn và thân người cần vừa đủ:

Không nên quá xa – làm tạp lực kéo vào vai.

Không nên quá gần – khiến tay phải gập sát người, tạo lực lên cổ tay khi gõ.

Một vịn tay chỉnh ngang thích hợp cho phép người ngồi gõ phím mà cổ tay vẫn giữ thẳng trung tính.

5.3 Mặt ghế đệm đủ sâu và rộng để bàn tay đặt thoải mái

Đệm ghế cần đủ độ sâu để thay đổi tư thế mà không dịch người:

Khi ghế lún sâu hoặc đệm quá nhỏ, cánh tay thường trượt theo ghế, khiến cổ tay phải gập lên cạnh bàn.

Ghế quá lõm hoặc nhỏ khiến người ngồi phải đưa người về trước, kéo cổ tay khỏi vị trí trung tính.

Ghế đủ rộng, có cạnh ngoài ôm phần hông, giúp ổn định tư thế cho bàn tay khi làm việc.

5.4 Chức năng nghiêng và xoay nhẹ

Ghế có thể nghiêng nhẹ giúp di chuyển thân người mà không cần dồn trọng lượng lên cổ tay:

Người dùng không phải giữ cổ tay quá lâu ở một góc độ.

Từ đó giảm tải cho vùng cổ tay khi xoay thân hoặc với chuột.

6. Những tư thế sai phải tránh

Đặt cổ tay lên mép bàn – khi ghế quá thấp hoặc không có tay vịn, cổ tay thường chịu trọng lực trực tiếp từ bàn. Điều này áp lực tăng trong ống cổ tay.

Gập cổ tay lên quá mức khi gõ – do ghế quá thấp hoặc tay vịn quá thấp.

Cánh tay treo không tựa – làm cơ vai và cổ phải giữ tư thế gắng sức lâu ngày.

Nghĩa là ngồi lệch hông, tay ở vị trí bất đối xứng – dễ gây mất cân đối hai bên, tăng nguy cơ chèn ép dây thần kinh ở bên yếu hơn.

7. Giải pháp kết hợp ghế đúng tư thế

Điều chỉnh ghế nghiên cứu từng bước:
Điều chỉnh chiều cao ghế sao cho bàn chân chạm sàn, gối vuông góc ~90°.

Đặt tay lên tay vịn – đảm bảo khuỷu tay gập 90°, vai thả lỏng, cổ tay nằm ngang hoặc hơi nâng.

Điều chỉnh vịn ngang để cánh tay không bị ép vào thân, đảm bảo mở rộng thoải mái.

Chọn ghế có tay vịn mềm, rộng, không quá thấp – tránh gây tì đè lên cổ tay khi mỏi.

Ghế phải có khả năng nghiêng nhẹ giúp phân tán lực thân người mà không gánh qua tay.

Kết hợp kê kê cổ tay khi dùng chuột hoặc gõ nhiều – đệm kê cổ tay nhỏ giúp giữ cổ tay ở vị trí trung tính.

Ngồi làm việc khoa học:
Không để tay treo lơ lửng – luôn tựa lên tay vịn hoặc đệm kê.

Không đặt cổ tay lên bàn – vùng này không có khả năng chịu lực lâu.

Nghỉ ngơi cổ tay mỗi 45–50 phút: duỗi nhẹ, vẫy tay, nắm mở nhẹ.

Dùng chuột và bàn phím phù hợp: phím cắt góc (ergonomic), chuột có gờ nâng nhẹ lòng bàn tay.

8. Ai có nguy cơ cao nên chú ý hơn?

Dân văn phòng gõ phím >6 giờ/ngày

Thiết kế viên, kế toán sử dụng chuột liên tục

Người có tiền sử viêm khớp cổ tay, đau cổ tay, tê ngón tay

Người từng bị tai nạn cổ tay, cần phục hồi chức năng

Người có kích thước cổ tay nhỏ, ép dễ hơn vào ống cổ tay khi gập

9. Lợi ích khi ghế có hỗ trợ tay đúng chuẩn

Giảm đáng kể nguy cơ tê bì, đau cổ tay.

Ngăn ngừa viêm thần kinh giữa – bệnh thường dẫn đến cảm giác yếu tay, khó nắm vật.

Tăng sự thoải mái, giảm stress cơ học khi làm việc lâu.

Cải thiện tư thế tổng thể – giảm đau vùng vai, gáy, cổ.

Nâng cao hiệu suất làm việc nhờ giảm mệt mỏi vật lý.

10. Kết luận

Ghế không có tựa tay hoặc điều chỉnh sai dễ là nguyên nhân chính gây hội chứng ống cổ tay ở người làm việc văn phòng. Việc dùng tay nhiều mà không có chỗ dựa khiến cổ tay chịu lực cao, dễ bị chèn ép dây thần kinh giữa.

Kết hợp một chiếc ghế công thái học với tay vịn có thể điều chỉnh được chiều cao, không gian ngang và xoay nhẹ giúp bạn:

Duy trì tư thế trung tính cho cổ tay,

Giảm áp lực trong ống cổ tay,

Phòng ngừa tổn thương mạch thần kinh,

Và nâng cao sức khỏe toàn thân lâu dài.